6.6. Tekst
| 6. Andre verktøy |

### 6.6. Tekst

Figur 14.187. Symbolet for tekstverktøyet i verktøykassa

Tekstverktøyet legg tekst inn i eit bilete. Frå og med GIMP 2.8 blir teksten skrive direkte på lerretet. Det er ikkje nødvendig å bruke tekstbehandlar, men du kan få han fram ved å merke av for bruk tekstbehandlaren i verktøyinnstillingane. Det er lagt inn ei verktøylinje med ein del innstillingar for teksten, men du kan også bruke innstillingane for tekstverktøyet under verktøykassa. Ved hjelp av denne verktøylinja kan du velje skrifttype,

Når du skriv inn teksten, vil han bli syleg på lerretet i ein firkanta boks. Dersom du lager boksen først, vil teksten automatisk bli tilpassa i boksen. Du kan forstørre boksen på same måten som du gjer det med rektangelutvalet.

For å flytte teksten på lerretet, vel du flytteverktøyet og klikkar på eit teikn i teksten for å flytte ramma og teksten.

#### 6.6.1. Aktivering

Du kan hente fram dette verktøyet anten

- frå biletmenyen via Verktøy → Tekst,

- ved å klikke på verktøysymbolet i verktøykassa

- eller med tastatursnarvegen T.

#### 6.6.2. Innstillingar

Figur 14.188. Innstillingane for «tekstverktøyet»

Normalt blir innstillingane for det valde verktøyet vist under verktøykassa. Dersom dette ikkje er tilfelle, kan du få tilgang til dei frå biletmenyen via Vindauge → Dialogvindauge → Verktøyinnstillingar som vil opne verktøyinnstillingane for det aktive verktøyet.

Skrifttypar

  Klikk på knappen Aα for å opna lista over tilgjengelege skrifttypar («X-fonts») for dette verktøyet.

  Nedst i vindauget for å velje skrifttype finn du noen symbol som er knappar for å

  - endre storleiken på visinga av skrifttypen

  - velje mellom utlisting på listeform eller tabellform,

  - opna dialogvindauget for skrifttypar.

  Vel ein skrifttype frå dei tilgjengelege skrifttypane. Den valde skrifttypen blir automatisk brukt i teksten.

  | Tips
  Du kan bruke rullehjulet på peikeutstyret, som oftast musehjulet, for å bytte skrifttype brukt i teksten ved å flytte peikaren til knappen for skrifttype og bruke hjulet for å rulle opp eller ned i lista. Ikkje klikk.

Storleik

  Her bestemmer du kor stor skrifttypen skal visast, i den måleeininga du ønskjer.

Bruk tekstbehandlaren

  Bruk GIMP sin eigen tekstbehandlar for å redigere teksten i staden for å redigere på lerretet.

Kantutjamning

  Når denne er aktivert, vil teksten bli teikna med meir avrunda og mjuke kantar. Dette vil normalt forbetra det visuelle inntrykket av teksten. Unntaket kan vere dersom biletet ikkje er i RGB-format.

Hinting

  Bruker justeringsindeksen for å forbetra skriftbiletet på. Gjer det lettare å lese små bokstavar.

Farge

  Skriftfargen er normalt sett til svart, men du kan velje andre fargar ved å trykke på denne fargeruta for å få opp fargeveljaren.

  | Tips
  Du kan også klikke og dra farge frå fargeområdet i verktøykassa over i boksen for tekstfarge.

Justering

  Trykk på desse knappane for å bestemme om teksten skal vere venstrejustert, høgrejustert, midtstilt eller blokkjustert (med rette margar).

Innrykk

  Bestemmer kor langt frå margen den første linja skal begynne.

Linjeavstand

  Her bestemmer du linjeavstanden. Innstillinga er interaktiv, dvs. resultatet blir synleg i teksten etter kvart som du forandrar innstillinga. Talet her er ikkje sjølve linjeavstanden, men kor mange pikslar du vil auke eller minske linjeavstanden med. Talet kan såleis også vere negativt.

Teiknavstand

  Her bestemmer du avstanden mellom skriftteikna. Også her er talet ikkje sjølve linjeavstanden, men kor mange pikslar du vil auke eller minske avstanden med. Talet kan såleis også vere negativt.

Boks

  Innstillingar for tekstboksen. Nedtrekkslista har to val:

  Dynamisk: Storleiken på tekstboksen vil forandre seg etter som du skriv inn tekst. Teksten kan gå utanfor biletet. Trykk Enter-tasten for å legge til nye linjer. Innrykksinnstillinga påverker alle linjene. Dersom du forandrar storleiken på boksen manuelt, vil innstillinga bli endra til «Fast».

  Fast: Du må setje storleiken på tekstboksen før du skriv. Når teksten når høgresida av boksen, vil han halde fram på ny linje. Du kan forandre storleiken på boksen for å få teksten på ei linje igjen. Vil du ha verkeleg linjeskift, må du bruke Enter-tasten. Teksten kan gå ut over biletkanten. Innrykksinnstillingane verkar bare på første linja i avsnittet.

#### 6.6.3. Lokalmenyen for verktøykassa

Du får fram denne menyen ved å klikke i ei tekstramme med handtak.

- Klipp ut, Kopier, Lim inn, Slett er bare tilgjengelege når teksten er markert. Er ingen tekst markert, vil dei vere gråa ut. «Lim inn» blir aktivert når det er tekst i utklippstavla.

- Opna tekstfil opnar ein filutforskar slik at du kan leite etter den ønskte tekstfila.

- Tøm vil slette all tekst anten han der merka eller ikkje.

- Bane frå tekst. Dette valet oppretter ein bane frå omrisset av teksten. Tilsynelatande skjer ingen ting. For å gjere opprettinga ferdig, må du opne banedialogen og gjere banen synleg. Deretter må du klikke på teksten med baneverktøyet for å lage omrisset om til ein bane. Nå kan du forandre utsjånaden på bokstavane ved å flytte kontrollpunkta.

  Denne kommandoen tilsvarar Lag → Tekst til bane i menylinja.

- Tekst langs bane:

  Dette valet er tilgjengeleg bare dersom det finst ein bane i biletet. Opprett eller importer ein bane og gjer denne aktiv.

  Denne kommandoen er også tilgjengeleg frå «lagmenyen»:

  Figur 14.189. Kommandoen «Tekst langs bane» mellom dei andre tekstkommandoane i lagmenyen

  Denne gruppa er synleg bare dersom det finst eit tekstlag i biletet.

  Ønskjer du å bruke ein eksisterande tekst, gjer du denne aktiv frå lagdialogen, aktiverer tekstverktøyet og klikkar på teksten i biletvindauget.

  Klikk på knappen Tekst langs bane for å legge teksten langs banen. Teikna (bokstavane) blir viste bare med omrisset. Kvart teikn blir gjort om til ein del av den nye banen som blir vist i banedialogen. Innstillingane for baneverktøyet blir gjeldande også for denne nye banen.

  Figur 14.190. Eksempel på bruk av «Tekst langs bane»

- VTH / HTV. Dette bestemmer om teksten skal skrivast frå venstre mot høgre (VTH) eller få høgre mot venstre (HTV).

#### 6.6.4. Tekstbehandlaren

Figur 14.191. Tekstbehandlaren

Frå og med GIMP-2.8 er tekstbehandlaren tilgjengeleg bare dersom det er merka av for Bruk tekstbehandlaren i verktøyinnstillingane. Dette kanskje fordi ikkje alle funksjonane førebels er overførte til direkte-på-lerretet-metoden. Slik som t.d. Unicode-teikna.

Du kan korrigera ein tidlegare innskriven tekst med tekstbehandlaren og også forandra skrifttype.

Så snart du byrjar å skrive, blir det oppretta eit tekstlag i lagdialogen. Dersom du seinare ønskjer å forandra denne teksten, aktiverer du tekstlaget og får fram tekstbehandlaren ved å klikke på laget, eller dobbeltklikke dersom systemet er sett opp slik. Sjølvsagt kan du bruke dei same funksjonane på eit tekstlag som du bruker på andre biletlag.

For å legge til ein ny tekst klikkar du med tekstverktøyet på eit ikkje-tekstlag. For å skifte frå ein tekst til ein annan, aktiverer du det ønskte tekstlaget i lagdialogen og eventuelt aktivirer tekstbehandlaren ved å (dobbelt)klikke på laget.

Du kan skrive Unicodeteikn ved først å bruke tastekombinasjonen Ctrl + Shift + U og deretter skrive in koden for det ønskte teiknet på hexadesimal form. For eksempel:

Figur 14.192. Å skrive inn Unicodeteikn

Ctrl+Shift+U

4 7

Enter

Denne metoden er sjølvsagt mest nyttig når du ønskjer å skrive inn spesielle teikn som ikkje finst på tastaturet. Føresetnaden er at det ønskte teiknet finst i den skrifttypen du har vald.

Unocode 0x47 («G»), 0x2665, 0x0271, 0x03C0

Innstillingane for «tekstbehandlaren»

Hent tekst frå fil

  Du kan laste inn tekst frå ei tekstfil ved å klikke på mappesymbolet i tekstbehandlaren. All tekst i fila blir lasta inn.

Visk ut all tekst

  Klikk på dette symbolet for å tekstbehandlaren og den tilhøyrande teksten på biletet.

Frå venstre til høgre

  Dette er knappen merka «VTH» i menylinja. (Venstre Til Høgre). Gjer at teksten blir skriven frå venstre mot høgre, slik som i dei fleste vestlege språka.

Frå høgre til venstre

  Dette er knappen merka «HTV» i menylinja. (Høgre Til Venstre). Gjer at teksten blir skriven frå høgre mot venstre, slik som i mange orientalske språk. (Skrifta øvst på knappen er arabisk).

Bruk vald skrifttype

  Normalt blir det brukt ein standard skrifttype. Dersom du ønskjer å bruke den skrifttypen du har vald i innstillingane, må du aktivere dette valet.

  | Notat
  Sjå også Del 3, «Tekst».

6.5. Målingar |  | 6.7. GEGL-operasjon

Report an error in Bugzilla